Λίγα λόγια για τους τρεις Ιεράρχες
Για τους Τρεις Ιεράρχες δεν μπορώ ούτε εδώ ούτε στην τάξη να δώσω μια εικόνα που δε θα τους αδικεί, αφού ο βίος τους είναι μοναδικός και το έργο τους ένας ωκεανός, τεράστιο αλλά και επίκαιρο σε τέτοιο βαθμό ώστε πολλές φορές μου φαίνεται πως μιλάνε για τη δική μου εποχή και όχι για τη δική τους.
Μια λεπτομέρεια τράβηξε την προσοχή μου και με συγκίνησε σαν χριστιανό και σαν άνθρωπο και νομίζω πως ταιριάζει στην περίσταση.
Από το βίο του Μ. Βασιλείου, μαθαίνουμε ότι, όταν κοιμήθηκε, θέλησαν οι άνθρωποι να δουν τι περιουσία είχε στην κατοχή του ο Αρχιεπίσκοπος της μεγάλης Καισάρειας, ο γόνος της πλούσιας οικογένειας, ο δικηγόρος με τις λαμπρές σπουδές στην Αθήνα: βρήκαν μόνο ένα ράσο φτηνό, τρίχινο και λίγα βιβλία.
Και όμως οι πλούσιοι και οι ισχυροί εκείνης της εποχής ξεχάστηκαν και σήμερα θυμόμαστε αυτόν, για τη Βασιλειάδα του και τις ελεημοσύνες που έδινε στους φτωχούς. Και τις πληγές των λεπρών που φιλούσε, όταν τους περιποιόταν μόνος του σαν ταπεινός νοσοκόμος.
Θυμόμαστε ακόμα το Γρηγόριο να παραιτείται από τον αρχιεπισκοπικό θρόνο, για να μη διασπαστούν οι χριστιανοί και το Χρυσόστομο να πουλάει ακόμα και τα έπιπλα του επισκοπικού μεγάρου, για να υποστηρίξει τους απόρους της Αντιόχειας, και αργότερα, ως αρχιεπίσκοπο της Κωνσταντινούπολης, να τρέφει 7000 φτωχούς.
«Σκορπίζεις την περιουσία της Εκκλησίας», του έλεγαν. Και λοιπόν; η Εκκλησία είναι «εργαστήριο αγιότητας και όχι χρυσοχοείο» έλεγε, και πλούτος δικός μας και στολίδι δεν είναι τα ενδύματα και τα άλογα, αλλά η αρετή της ψυχής και οι καλές πράξεις και το θάρρος ενώπιον του Θεού.
Θα σταθεί με θάρρος μπροστά στον Κύριο όποιος αγαπάει και ελεεί. Σβήνεις τις αμαρτίες σου και είναι σαν να δανείζεις τον ίδιο το Θεό, όταν προσφέρεις τη βοήθειά σου σε όποιον τη ζητάει.
Δε χρειάζεται να κρίνεις εσύ αν είναι ή όχι άξιος για αυτήν. Γιατί, όπως έλεγε, άλλο είναι ο δικαστής και άλλο ο ελεήμων και τα πράγματα θα δυσκόλευαν πολύ αν πρώτα εξετάζαμε τη ζωή του καθενός και μετά τον βοηθούσαμε.
Ούτε και περιορίζεται η αγάπη στο να μη βλάπτεις κανένα. Γιατί κατά το Βασίλειο τόσους αδικούμε όσους μπορούμε να βοηθήσουμε και δεν το κάνουμε.
Ξέρετε η λέξη «αγάπη» είναι χιλιοειπωμένη. Την ακούμε στους ναούς μας που σήμερα είναι πλούσιοι. Στο σχολείο. Στην τηλεόραση. Όμως ο Θεός δε θα μας κρίνει από το πόσες φορές την ακούσαμε. Θα μας κρίνει από τις φορές που τη δείξαμε και βάλαμε στην άκρη τη βολή και την αυταρέσκειά μας, δίνοντας ένα κομμάτι του εαυτού μας για τον άλλο, τον οποιοδήποτε άλλο.
Αν λοιπόν μου ζητούσαν να συνοψίσουμε το έργο των Τριών Ιεραρχών σε μία λέξη, θα διάλεγα την αγάπη: σε αυτήν οφείλονται οι Λειτουργίες τους, που ακούγονται μέχρι σήμερα στους ναούς μας. Οι αγώνες τους κατά των αιρέσεων. Οι πρωτοποριακές ιδέες τους για την ισότητα των δυο φύλων και την κατάργηση της δουλείας.
Από αγάπη έγραψαν τα βιβλία τους, για να μας μεταδώσουν τον ανθό της αρχαίας ελληνικής σοφίας χωρίς τα αγκάθια της απιστίας και της ειδωλολατρίας.
Καρπός της αγάπης είναι και η ενασχόλησή τους με αυτό που αποκαλεί ο Χρυσόστομος «τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών: την εκπαίδευση».
Αγάπη είναι να παίρνεις το νέο, κερί ακόμα εύπλαστο, και να τυπώνεις πάνω του τη γνώση και την αρετή, για να τον κάνεις ολοκληρωμένο άνθρωπο.
Αγάπη είναι να χρησιμοποιείς εποπτικά μέσα και να κάνεις το μάθημα ενδιαφέρον, γιατί τέρπει και αφήνει μόνιμο σημάδι στις ψυχές.
Και όταν τιμωρείς τους μαθητές πάλι την αγάπη σου δείχνεις: είναι πιο εύκολο να γυρνάς την πλάτη στα ελαττώματα του άλλου παρά να τον κάνεις να καταλάβει το λάθος του και να διορθωθεί.
Είναι αυτές οι αρχές επίκαιρες και σήμερα και πάντα θα είναι. Αναγκαζόμαστε να γίνουμε τεχνοκράτες για χάρη των παιδιών, για να μπορούν να επιβιώσουν στη σημερινή κοινωνία. Στρεφόμαστε στους υπολογιστές, στα οικονομικά και τις πολιτικές επιστήμες, όμως πάντα θα διδασκόμαστε από τους Τρεις Ιεράρχες, πριν μπούμε στην τάξη, για να διδάξουμε εμείς.
Στόχος μας είναι να μην είμαστε οι μόνοι πρωταγωνιστές.
Να συμμετέχει και ο μαθητής στο αγώνισμα του μαθήματος. Να διαγείρει το πνεύμα του, ώστε να ελέγχει ό,τι διδάσκεται και να τον παρορμά ο δάσκαλος, ώστε να συνεχίσει και μόνος του την έρευνα για την ανεύρεση της αλήθειας, διότι ό,τι αποκτά κανείς με κόπο, αυτό αποδέχεται και διαφυλάττει με επιμέλεια….
Δημήτρης Κούβελης
ΠΕ 01
